Recipes‎ > ‎Indian Recipes‎ > ‎

પાણી-પુરી / Pani-Puri

posted Dec 5, 2012, 6:45 AM by Bindiya Patel   [ updated Dec 5, 2012, 6:46 AM ]
pani puri

પાણી પુરીને તમે ગોલગપા કહો કે પૂચકા  (કલકત્તા), નામ સાંભળતા જ મોઢામાં પાણી છૂટે. ગોલગપા,પૂચકા જેવા નામથી પણ પાણી પુરીને ઓળખવામાં આવે છે.

ચાલો આજે આપણે ઘરે જ પાણી પુરી બનાવીએ અને ટેસ્ટ કરીએ...


પાણી પુરીની પુરી ઘઉંના લોટની અથવા રવો અને ઘઉંના લોટની (બંને સરખા હિસ્સે લેવો) અથવા ફક્ત રવાની પાણી પુરી બનાવી શકો છો.
આજે આપણે અહીં લોટ અને રવાની (સૂજીની) પાણી પુરી બનાવીશું.
હાલ તો રેડી ફૂડ પેકેટનો જમાનો આવી ગયો છે, એટલે આ બધી મેહનત ના કરવી હોય તો પુરી નું પેકેટ બજારમાંથી કે મોલમાંથી તૈયાર લઇ અને ઘેર, બાફેલા બટાકા ને સમારી, ચણા, મીઠી ચટણી તેમજ પાણી બનાવી ને પણ ખાઈ શકાય છે, અને તે પણ ના કરવું હોય તો પાણી, ચણા,પુરી ચટણી પણ તૈયાર મળે છે તે લઈને પણ ખાઈ શકાય છે.
પરંતુ જો તમે ઈચ્છો તો પુરી ઘરમાં બનાવી અને તાજે તાજી પુરી પણ ખાઈ શકો છો. તો ચાલો આજે આપણે ઘરમાં પાણી પુરી બનાવીશું.

સામગ્રી (પુરી‌ બનાવવા માટે)

૧ – કપ ઘઉંનો લોટ અથવા મેંદા નો લોટ (૧-કપ =૨૦૦ ગ્રામ)
૧ કપ રવો (સૂજી)
૧ ટે.સ્પૂન તેલ
૧/૪ નાની ચમચી બેકિંગ પાઉડર
તળવા માટે જરૂરી તેલ

રીત (પુરી બનાવવા માટે) - 1

લોટ, રવો અને બેકિંગ પાઉડર તેમજ તેલને સરખી રીતે મિક્સ એક વાસણમાં કરી દેવા. પાણીની મદદથી ( સોડા ના પાણીથી પણ બાંધી શકાય છે) ખૂબજ મસળી અને થોડો પુરીના લોટ કરતાં સખત / કકઠણ લોટ બાંધી દેવો/ગૂંથવો. અને લોટને એક કપડું ધનાકી અને ૨૦ મિનિટ સુધી સેટ કરવા અલગ રાખી દેવો.
પાણી પુરી ની પુરી બે રીતે બનાવી શકાય છે.
પહેલી રીત …
ગુંથેલા લોટમાંથી નાના નાના લોઆ/ગોયણા કરી દેવા, અને ત્યારબાદ તણે કપડાથી ધનાકી દેવા (લોટ સૂકાઈ ના જાય તે માટે). ત્યારબાદ, એક  લોઆને લઇ અને તેની પુરી ૨” ઈંચ ના વ્યાસમાં વણવી (ગોળાઈમાં). અને એક પ્લેટમાં રાખી અને કપડાથી ઢાંકી દેવી, આમ બધીજ પુરી વણી લેવી. અને ઢાંકી દેવી.

રીત (પુરી બનાવવા માટે) - 2

ગુંથેલા લોટના મોટા લોઆ પાડી લેવા અને તણે કપડાથી ઢાંકી દેવા. ત્યારબાદ એક લોઆ ને લઇ અને તેની ૧૦” થી ૧૨” ના વ્યાસમાં ગોળ વણવું અને ત્યાર બાદ પુરીના માપની એક વાટકી લઇ અને તેમાં ધીરે ધીરે કાપા પાડી દેવા અને કાપા પડી ગયા બાદ, તે પુરી ને કાઢી લેવી અને કપડાથી ઢાંકી દેવી અને વધારાના લોટે લઇ અને બાકી લોટ સાથે ભેળવી/ મિક્સ કરી દેવો. અને ધીરે ધીરે બધી જ પુરી બનાવી લેવી. અને ઢાંકી દેવી.

બસ પુરી તૈયાર થઇ જાય એટલે હવે તળી લઈએ.
૧]  પાણી પૂરીનો લોટ જ ત્યારે ઝારાની મદદથી રા સખત /કઠણ સામન્ય ઓઉરીના લોટ કરતાં બાંધવો.
૨]  જ્યારે તળો ત્યારે ઝારાની મદદથી થોડી દબાવવાથી તે ફૂલશે.
૩]  પુરી તેલમાં નાખ્યા બાદ, ઝારાની મદદથી ગરમ તેલ કડાઈમાંથી પુરી ઉપર રેડવાથી તે બન્ને બાજુ જલ્દી તળાઈ જશે અને ફૂલશે. બ્રાઉન થાય ત્યાં સુધી તળવી.
૪]  પુરી જેવી ફૂલે કે તાપ મધ્યમ થી ધીરો કરવો.
બહુ તેજ તાપથી પુરી તળવાથી પણ પુરી નરમ થઇ જશે. અને ગરમ પુરીને પણ ઢાંકવાથી પણ તે નરમ થઇ જાય છે તેથી તેં ખુલ્લી જ રાખવી.
૫]  રવાની પુરી બનાવવી હોય તો તેમાં થોડું તેલ ઉમેરી લોટ બાંધવો અને ૧ કલાક ઢાંકી ને રાખી દેવો.
એક કડાઈમાં તેલ લઈને ગરમ કરવું, ત્યાર બાદ, ૪ થી ૫ પુરી કડાઈમાં નાંખી ઝારાની મદદથી તોધિ દબાવી અને તેલમાં ડૂબાડવી અને ઝારાની મદદથી ગરમ તેલ પુરી પર રેડતા જવું. જેથી પુરી ફૂલી તરત જશે અને જેવી ફૂલે કે ગેસ નો તાપ ધીમો કરી દેવો અને પુરીને પલટાવવી અને બને સાઈડ બ્રાઉન થઇ જાય એટલે કાઢી લેવી. ત્યારબાદ બીજી પુરી તળવી અને આમ બધીજ પુરી તળી લેવી.

બસ, પાણી પુરી ની તમારી પુરી તૈયાર છે.
હવે પાણી પુરી ખાવા માટે પાણી પણ જોઈએ ને.
પાણી પુરીનું પાણી બનાવવાનો સૌથી સરળ ઉપાય જોઈએ તો જલજીરાનો મસાલો લઇ તેણે પાણીમાં મિક્સ કરવો. અને સારો સ્વાદ બનાવવા લીંબુનો રસ અને મીઠું મિક્સ કરવું. પાણી પુરી ખાવાનું પાણી તૈયાર છે.
બાફેલા બટેટા ની છાલ ઉતારી, તેણે સમરી કે મેસ કરી શેકેલું જીરું અને મીઠું મિક્સ કરી દેવું, અથવા લાલ મરચાનો પાઉડર પસંદ હોય તો પણ મિક્સ કરી શકાય છે.
મીઠી ચટણી બનાવી લેવી, ( અહીં બોલ્ગ પર ચટણી ની કેટેગરીમાં દરેક ચટણીની રેસિપી જાણી શકશો.) અને ખાઈ ને સ્વાદ માણવો કે પાણી પુરી કેવી બની છે.
પરંતુ જો તમે પાણી ઘરમાંજ બનાવા ઈચ્છાતા હો તો તેના માટેની સામગ્રી :

સામગ્રી (પાણી બનાવવા માટે)

૧૦૦ ગ્રામ લીલે કોથમીર
૧૦૦ ગ્રામ ફૂદીનો
૪ નાની ચમચી આમલી કે આમ્ચૂરનો પાઉડર અથવા લીંબુનો રસ)
૩-૪ નંગ લીલા મરચા
૧ નંગ આદુ નો  કટકો (૧ ઈંચ નો ટુકડો)
૨ નાની ચમચી લાલ મરચાનો પાઉડર (જો તમને તીખાશ પસંદ હોય તો)
મીઠું સ્વાદઅનુસાર

રીત (પાણી બનાવવા માટે)

કોથમીર અને ફૂદીના ના પાન ને ચૂંટી અને પાણીમાં ધોઈ ને સાફ કરી લેવા. બધાજ મસાલા અને ફૂદીના અને કોથમીર ને મિક્સ કરી મિક્સીમાં બારીક પીસી લેવા. પીસી લીધેલા મસાલામાં  ૨ લીટર પાણીમાં મિક્સ કરી દેવું. બસ, તમારી જાતે બનાવેલ પાણી તૈયાર છે.
બસ હવે પાણી પુરી ખાઓ અને ખવડાવો.

સાભાર: http://recipesgujarati.wordpress.com/